VoIP (Voice over IP) หรือ โทรศัพท์ผ่านอินเทอร์เน็ต (Internet Telephone) เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้การสื่อสารด้วยเสียง สามารถทำได้โดยผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ซึ่งเทคโนโลยีนี้ จะทำให้ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการใช้โทรศัพท์ติดต่อสื่อสาร โดยสามารถที่จะโทรหากันได้ไม่จำกัดเวลา โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการโทรศัพท์ ผ่านการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ไปได้ทุกจุดหมายทั่วโลก โดยปลายทาง ต้องมีการเชื่อมต่อเข้าอินเทอร์เน็ต และใช้บริการ VoIP ในเครือข่ายเดียวกัน

สำหรับเครือข่ายสาธารณะ ที่เป็นที่รู้จักกันดี ก็จะเป็นเครื่อข่าย Skype ซึ่งมีผู้ใช้มากที่สุด โดยสามารถเข้าไปดาวน์โหลดโปรแกรมได้ฟรี และติดตั้งลงบนคอมพิวเตอร์ สำหรับการใช้งาน ก็สามารถที่จะใช้งานผ่าน ไมค์โครโฟน พร้อมกับ ลำโพง หรือ อาจจะใช้อุปกรณ์ที่เป็น ชุดหูฟัง ก็จะคุยได้สะดวกยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังมีอุปกรณ์ที่เป็น USB Phone ซึ่งใช้สำหรับต่อเข้าคอมพิวเตอร์และพูดคุยได้สะดวกเหมือนใช้โทรศัพท์ธรรมดา ข้อเสียสำหรับระบบ Skype คือ ต้องเปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ไว้ตลอดเวลา ถึงจะใช้งานได้

VoIP Client

สำหรับอุปกรณ์อีกประเภทที่จะกล่าวต่อไปนี้ จะเป็นอุปกรณ์ที่เป็นแบบใช้ได้โดยตรง ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ต โดยไม่ต้องพึ่งพาคอมพิวเตอร์ (Stand Alone)

อุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ในการสื่อสารสำหรับด้านลูกข่าย (Client) แบ่งได้ดังต่อไปนี้

1. เครื่องโทรศัพท์ไอพี (IP Phone) เป็น อุปกรณ์ที่ต่อกับเครือข่าย แล้วใช้ได้ทันที ซึ่งอุปกรณ์ชนิดนี้ รูปร่างลักษณะจะเหมือนโทรศัพท์ทั่วๆไป แต่แทนที่จะเสียบสายโทรศัพท์เข้าตัวเครื่อง จะใช้เป็นสาย LAN เชื่อมต่อแทน

2. กล่องแปลงสัญญาณเสียง (VoIP Gateway / ATA Adapter) จะเป็นกล่องสำหรับเชื่อมต่อเข้าระบบเครือข่าย โดยจะใช้สาย LAN เชื่อมต่อเข้ากับกล่องในส่วนขาเข้า และจะมีที่สำหรับเสียบสายโทรศัพท์ออกจากกล่อง โดยกล่องชนิดนี้ ใช้สำหรับเชื่อมต่อเข้ากับโทรศัพท์ธรรมดาทั่วๆไป และใช้งานได้ทันที หรือ จะต่อเข้ากับตู้สาขา เปรียบเสมือนเป็นสายนอก (CO Line) สายหนึ่ง เพื่อโทรออกไปปลายทาง จากเครื่องต่อพ่วงหลายๆเครื่องก็ได้

สำหรับการสื่อสารระหว่างจุด 2 จุด จะกระทำได้โดย เรียกเข้าไปที่หมายเลข IP ปลายทาง ของผู้ที่ต้องการเชื่อมต่อด้วย ซึ่งวิธีนี้ จะไม่ค่อยสะดวกนัก เนื่องจากผู้ใช้ส่วนใหญ่ จะใช้บริการผ่าน ISP แบบ Dynamic IP กล่าวคือ ค่าของ IP Address จะเปลี่ยนแปลงค่าไปเรื่อยๆ ทำให้ไม่สามารถที่จะทราบว่า เครื่องโทรศัพท์ปลายทางที่เชื่อมต่อนั้น ณ เวลาปัจจุบัน จะใช้ IP Address อะไรในการเชื่อมต่อ หรือ ถ้ามี Static IP หรือ IP ที่คงที่ ก็ยังคงเป็นการยากที่จะเชื่อมต่อได้ จึงมีการคิดค้นตัวกลาง ที่ใช้สำหรับเชื่อมต่อ เป็น VoIP Server สำหรับเป็นตัวลงทะเบียน และแปลงค่า IP Address ที่ได้รับนั้น เป็นเลขหมายโทรศัพท์ในโลกของ IP แทน ซึ่งในการใช้งานโทรศัพท์ ก็สามารถที่จะหมุนไปเลขหมายปลายทาง เพื่อติดต่อสื่อสารได้สะดวกมากขึ้น

นอกจากนี้ ถ้าต้องการใช้งานจากเครื่องคอมพิวเตอร์ เพื่อคุยกับอุปกรณ์ VoIP Client สามารถที่จะใช้งานผ่านซอฟท์แวร์ที่เป็น SIP Client ได้อีกด้วย

VoIP to PSTN Gateway

สำหรับการใช้งาน VoIP โดยเชื่อมต่อกับโทรศัพท์พื้นฐาน หรือโทรศัพท์มือถือ ทั้งในและต่างประเทศ สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายได้มาก โดยสมัครใช้งานผ่าน VoIP Gateway ต่างประเทศ โดยซื้อเป็นบัตรเติมเงินล่วงหน้า และสามารถโทรเข้าโทรศัพท์พื้นฐานทั่วโลก ในราคาประหยัด ขอแนะนำบริการ CALLCENTRIC ซึ่งมีค่าใช้จ่ายในการโทรต่อนาทีที่ต่ำ (ดูอัตราค่าโทรได้ที่นี่) และไม่มีค่าใช้จ่ายรายเดือน สำหรับบริการ Pay Per Call รวมไปถึงมีบริการ โทรได้ไม่จำกัด สำหรับโทรศัพท์ในประเทศสหรัฐอเมริกา สำหรับบริการ North America Unlimited ($19.95/เดือน) และ โทรได้ไม่จำกัด ใน 39 ประเทศทั่วโลก สำหรับบริการ World Select ($29.95/เดือน)

VoIP Server

ในโลกของคอมพิวเตอร์นั้น การที่จะทำให้อุปกรณ์ต่างๆ สามารถที่จะทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่นจากผู้ผลิตที่ต่างๆกัน สิ่งที่ขาดไม่ได้ก็คือ มาตรฐาน สำหรับหรับโลกของ VoIP นั้น จะมีมาตรฐาน หรือ Protocol หลักที่นิยมใช้กันอยู่ 2 ประเภท ก็คือ H.323 และ SIP โดยมาตาฐาน SIP นั้นปัจจุบัน มีการนิยมใช้สูงมาก ซึ่งอุปกรณ์สำหรับ VoIP ที่ออกใหม่ๆ จะมีการรองรับมาตรฐาน SIP

สำหรับการตั้ง SIP Server ส่วนตัวนั้น สามารถที่จะซื้อเป็น VoIP Server สำเร็จรูปไปใช้ หรือ อาจจะหาเครื่องสำหรับทำ Server แล้วติดตั้งโปรแกรมเพื่อแปลง Server ดังกล่าวให้เป็น SIP Server ข้อควรคำนึงถึงคือ ถ้าต้องการใช้งาน SIP Server เพื่อใช้งานกับ VoIP Client ในต่างเครือข่าย โดยต้องผ่านอินเทอร์เน็ต ตัว SIP Server นั้น ต้องมี Public IP ที่เป็นแบบ Static IP เพื่อที่ว่าเครื่องลูกข่ายจะสามารถที่จะเชื่อมต่อเข้ามาลงทะเบียนได้ แต่ถ้าเป็นเครือข่ายภายในองค์กรเอง และใช้สำหรับสื่อสารเฉพาะภายในองค์กร ก็สามารถกระทำได้โดยไม่มีปัญหา

นอกจากนี้ VoIP Server สามารถทำงานในลักษณะต่อไปนี้ได้

1. ระบบตู้สาขาผ่านเครือข่าย (IP-PBX System / Communication Server)
   

2. ระบบเชื่อมต่อตู้สาขาผ่านเครือข่าย (Inter-Branch Voice Trunking System / PBX Link System)
   

3. ระบบโต้ตอบด้วยเสียงอัตโนมัติ (Interactive Voice Response / IVR Server)
   

Cat2Call Plus

สำหรับผู้ที่ต้องการโทรศัพท์ไปยังโทรศัพท์พื้นฐาน หรือ โทรศัพท์มือถือไปต่างประเทศ เป็นประจำ ขอแนะนำบริการ Cat2Call Plus ซึ่งเป็นบริการ VoIP ของ บริษัท กสท. โทรคมนาคม จำกัด โดยบริการ Cat2Call Plus จะคิดค่าใช้จ่ายในการโทรศัพท์ไปต่างประเทศ 5 บาทต่อนาที สำหรับโทรศัพท์พื้นฐาน และ 5 - 15 บาทต่อนาที สำหรับโทรศัพท์มือถือในต่างประเทศ โดยสามารถซื้ออุปกรณ์สำหรับ Cat2Call Plus และทำการจดทะเบียนเลขหมายกับทาง กสท. โดยมีค่าบริการรายเดือน 200 บาท โดยสามารถซื้ออุปกรณ์ข้างต้น ไปเชื่อมต่อเข้าเครือข่ายอินเทอร์เน็ต และใช้งานได้ทันที โดยการโทรหากันในเครือข่าย (ใช้ Cat2Call Plus เหมือนกัน) ไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

VoIP